بزرگترین چالش امروز کشور «کمبود آب» و «فقدان سرمایهگذاری در کشاورزی» است
آمنه شکوهی شهروند البرز| صفدر نیازیشهرکی، معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی، در نوزدهمین کنگره علوم خاک ایران که صبح امروز در تالار امامخمینی(ره) دانشکدگان منابع طبیعی دانشگاه تهران در کرج برگزار شد، با اشاره به کاهش بیسابقه بارشها و محدودیت منابع آب کشاورزی، هشدار داد که مدیریتنشدن این شرایط، «تهدیدی جدی برای امنیت غذایی کشور» خواهد بود. او مهمترین راهحل را اجرای الگوی کشت، سرمایهگذاری واقعی در بخش کشاورزی و رویکرد جدید به حفاظت خاک دانست.
به گزارش خبرنگار شهروندالبرز، صفدر نیازیشهرکی معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی در سخنرانی خود در این مراسم، با اشاره به اهمیت موضوع آب و خاک در شرایط فعلی کشور، گفت:
«بزرگترین چالش امروز، مسئله آب است. بارشها از حدود ۲۳۰ تا ۲۴۰ میلیمتر به حدود ۱۴۰ میلیمتر رسیده و وزارت نیرو تنها ۵۱ میلیارد مترمکعب آب در اختیار بخش کشاورزی میگذارد؛ در حالی که پیشتر نزدیک به ۷۰ میلیارد مترمکعب مصرف میشد. با این شرایط یا باید محدودیتها را بپذیریم یا بتوانیم با همین مقدار، غذای مردم را تأمین کنیم. امنیت غذایی شوخیبردار نیست.»
نیازی شهرکی با قدردانی از برگزارکنندگان کنگره و پژوهشگران حوزه خاک افزود:
«مطالب ارائهشده در این کنگره فوقالعاده کاربردی و ارزشمند است. ضروری است که این یافتهها تبدیل به سیاست و عمل در مزرعه شوند؛ نه اینکه فقط در گزارشها بمانند.»
ضرورت اجرای الگوی کشت و نظمبخشی به مدیریت آب
نیازیشهرکی با تأکید بر اینکه مدیریت آب نیازمند همکاری جدی وزارت نیرو و بخش کشاورزی است، گفت:
«در کشاورزی باید الگوی کشت بر اساس تناسب اراضی، پتانسیل خاک، اقتصاد تولید و شرایط اقلیمی اجرایی شود. نمیتوانیم چهارصد هزار هکتار گندم بکاریم و دو میلیارد مترمکعب آب برای آن هزینه کنیم. این مدل با شرایط فعلی کشور سازگار نیست.»
علم از دانشگاه به مزرعه نمیرسد
معاون وزیر یکی از چالشهای اصلی را فاصله میان دانش دانشگاهی و واقعیت مزرعه دانست و بیان کرد:
«اساتید ما بهترین یافتههای علمی و جدیدترین فناوریهای دنیا را در اختیار دارند، اما علم هنوز به مزرعه نمیرسد. باید بررسی کنیم که مشکل از کشاورز است، از معیشت، از نبود سرمایهگذاری یا از ضعف پشتیبانیها. این شکاف باید هرچه سریعتر برطرف شود.»
سرمایهگذاری در کشاورزی؛ حلقه مفقوده ۵ دهه گذشته
نیازیشهرکی با اشاره به وضعیت سرمایهگذاری در بخش کشاورزی گفت:
«سرمایهگذاری در این بخش طی ۴۰ تا ۵۰ سال گذشته فقط ۵ درصد بوده و استهلاک سرمایهگذاری ۵۸ درصد را نشان میدهد. یعنی عملاً کاری انجام نشده است. در چنین شرایطی چگونه میتوان انتظار افزایش تولید و بهرهوری داشت؟»
وی افزود که طبق قانون حفاظت از خاک، مطالعات خاکشناسی کشور باید ظرف پنج سال انجام میشد، اما اجرای این تکلیف با کمبود بودجه و نبود حمایت کافی مواجه شده است.
۱۵ میلیارد دلار؛ هزینه نجات آب و خاک کشور
نیازیشهرکی با مقایسه سرمایهگذاری سایر کشورها یادآور شد:
«ترکیه ۵۰۰ میلیارد دلار استقراض خارجی دارد؛ اما ما برای حل همه پروژههای آب و خاک کشور، افزایش بهرهوری و اجرای برنامههای اصلی تنها به ۱۵ میلیارد دلار نیاز داریم. اگر آب و غذا اولویت کشور است، این رقم زیادی نیست.»
روز جهانی خاک و ضرورت گفتمانسازی
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به شعار امسال روز جهانی خاک—«سلامت خاک، سلامت شهرها»—گفت:
«حفاظت از خاک فقط با عملکرد دستگاهها محقق نمیشود؛ بلکه نیازمند فرهنگسازی و مشارکت مردم است. آلودگی و تخریب خاک باید به مسئلهای عمومی تبدیل شود.»
وی افزود که پس از پایان این نشست، جلسهای با اصحاب رسانه برگزار خواهد شد تا مباحث علمی کنگره و یافتههای ویژهنامه منتشر شده، بهصورت گسترده به جامعه منتقل شود.
خاک؛ منبعی که جایگزین ندارد
نیازیشهرکی با تأکید بر اهمیت حیاتی خاک ادامه داد:
«آب را میتوان مدیریت کرد، وارد کرد یا شیرین کرد؛ اما خاک صدها سال طول میکشد تا شکل بگیرد و هیچ راهی برای جایگزینی آن وجود ندارد. چالشهای خاک جدیتر از آن است که تصور میکنیم.»
وی در پایان ضمن تشکر از اساتید و دانشجویان حاضر در مراسم گفت:
«امیدوارم نتیجه این نشستها افزایش آگاهی، گفتمانسازی و ارتقای سلامت خاک کشور باشد. هر اقدامی در این حوزه باید همراه با علم، عشق و شور باشد تا اثرگذار شود.»