مطالبه اجرتالمثل زمانی امکانپذیر است که شخصی بدون مجوز قانونی یا قراردادی از منافع ملک استفاده کند.
مهمترین شرایط عبارتاند از:
تصرف بدون اذن (بدون اجازه) مالک
اگر فردی در ملک دیگری بدون اجازه وارد شود یا پس از اتمام قرارداد همچنان ملک را در اختیار داشته باشد، مالک میتواند بابت مدت استفادهی غیرمجاز، اجرتالمثل مطالبه کند.
نمونهها:
• پایان قرارداد اجاره و عدم تخلیه توسط مستأجر
• استفاده یکی از ورثه از ملک موروثی بدون اجازه سایر شرکا
• استفاده همسایه یا شخص ثالث از بخشی از ملک بدون رضایت مالک
منتفع شدن متصرف
پیششرط مهم این است که متصرف از ملک نفع برده باشد؛ یعنی ملک قابل انتفاع بوده و استفاده شده باشد.
(مثلاً سکونت، انبارداری، کسبوکار، پارکینگ، یا هر نوع بهرهبرداری دیگر.)
عدم وجود قرارداد معتبر یا اذن سابق
در صورتی که:
• قرارداد اجاره یا اذن مالک وجود نداشته باشد،
• یا مدت اذن / قرارداد به پایان رسیده باشد،
مالک حق مطالبه اجرتالمثل دارد.
با احترام :
محمد مهرزاد
بازرس کل هییت مدیره اتحادیه املاک
کارشناس رسمی دادگستری